E-poçt adreslərinin marketinq tarixi

Amerikalı yazar Fitzgeraldın Benjamin Butonun Hekayəsi şəklində tərcümə edilən romanına çəkilmiş filmi yəqin ki, bir çoxlarınız izləmisiniz. 86 yaşlı bir qoca şəklində dünyaya gələn Benjamin, gedərək cavanlaşır və sonra gənc bir oğlan şəklinə gəlir. Bu film günümüzdəki marketinq sektorunda son illərdə istifadə edilməyə başlanılan e-poçt sektoruna ilham verir.

1971-ci ildə Ray Tomlinson tərəfindən ilk dəfə göndərilən elektron poçt davam edən uzun durğunluqdan sonra, 2000-ci illərin ilk onluğunun əvvəlindən yenidən önəm kəsb etməyə başlamışdır. McKinsey tərəfindən 2014-cü ildə həyata keçirilən araşdırma nəticəsində məlum olmuşdur ki, Amerikada hər gün insanların 91%-i öz elektron adreslərini ziyarət edirlər. Amma, bu qədər alternativlərin olduğu bir zamanda, mobil cihazlar vasitəsi ilə anlıq mesajlaşmanın bu qədər asan olduğu bir vaxtda elektron poçt adreslər hansı güc nəticəsində varlığını davam etdirməyi bacarır ? Bu yazıda e-poçtların inkişaf mərhələlərini diqqətə alaraq 3 əsas başlıq incələnəcəkdir. Bunlar, Xidmət verici şirkətlərdə durğunluq, Spam (zərərli) göndərilər və Sosial mediaların təsiri.

Xidmət verici şirkətlərdə durğunluq

Elektron poçt adreslərinin populyarlığı ilə əlaqədar ortaya çıxan fikir əslində bir qədər yanılmadır. Yəni, burada əsas yanıldıcı nəticə e-poçtlar dəyərləndirilirkən, bu dəyərləndirmənin e-poçtların özünün deyil, bu xidməti verən şikətlərin dəyərləndirilmsi olmuşdur. Çünki bu qurumlar illərdir ki, yenilik etməməkdə və istifadəçilər üçün məktublaşma, geniş məlumatı saxlama xidmətindən başqa bir funksiya yaratmamışlar. Nəticədə yenilik etməyənlərin bir hissəsi fəaliyyəti dayandırmış, bir hissəsinin isə gəlirləri azalmışdır. Amma, günümüzdəki statistik məlumatlara baxdıqda elektron poçt adreslərinin hələ də önəmini qoruduğu görülür.

Spam (zərərli) tərkibli məktublar

Qurumların e-poçta önəm verməyə başlaması və bu xidmət sahəsinin bir başa müştərilərlə əlaqə yaratmağa yaraması yeni bir sektorun, marketinq elektron poçt anlayışının yaranmasına yol açdı. Ancaq, bu xidmətdən çox sayıda yararlanılması, yeni bir elektron poçt krizini ortaya çıxardı. Spam.

İlk dəfə 1998-ci ildə Oxford Universitetinin sözlük lüğətinə daxil edilən bu kəlimə, e-poçtlar üçün yeni bir durğunluğun başlanğıcı idi. Tezliklə əlaqədar quruluşlar da müştərilərinə xidmət olaraq təklif etdikləri elektron poçtlardakı bu xoşagəlməz reklam, təqdimat ya da viruslu məktubların qarşısını almaq üçün “istənməyən” (spam) adlı filtr sistemi yaratdılar. Artıq firmalar tərəfindən müştərilərə gələn çox saylı reklamlar, e-poçt xidməti verən quruluşların səyin nəticəsində avtomatik olaraq smap qutusuna göndərildi. Bu vəziyyət e-poçt sisteminin sonu olaraq dəyərləndirilsə də belə olmadı.

Nəticəsə reklam edən şirkətlərin göndərdiyi məktubların hər biri spam qutusuna əskiksiz olaraq toplanmağa başlayınca, markalar bunu bir üstünlük olaraq dəyərləndirdi və xüsusi ilə bu sektorla maraqlanan yeni quruluşlar yarandı. Beləliklə, e-poçt xidməti verən firmalar qarşılaşdığı növbəti durğunluğu, bu problemi ortadan qaldıracaq xarici quruluşların yaranmasına səbəb olacaq şəkildə yox etdi.

Sosial media təsiri

Bəhs etdiyimiz durğunluq dönəmini e-poçtlar ortadan qaldırmağı bacarsalar da, ən böyük rəqib güc olaraq sosial medialar hələ də qalmaqdadır. Rpaid Campaign tərəfindən 2015-ci ildə həyata keçirilən araşdırma nəticəsində 24 yaşına qədər olan insanların 72%-nin e-poçt vasitəsi ilə alış-verişdə iştirak etdiyini deyir. Eyni zamanda 18-25 yaş aralığındakı gənclərin 68%-i marka reklamlarının və təkliflərinin onlara e-poçt vasitəsi ilə gəlməsini arzu etməkdədirlər. Bir başqa məlumat isə, sosial media və e-poçt vasitəsi ilə həyata keçirilən marka reklamları arasında geri dönüş rəqəmləri arasında 7 dəfə fərq vardır. Belə ki, e-poçt vasitəsi ilə həyata keçirilən reklamlar sosial media reklamlarından 7 dəfə daha uğurludur.

Qısacası illər boyunca e-poçtlar üçün hər nə qədər durğunluqlar və təhlükələr ortaya çıxsa da, hələ də bu sahə yaxşı hazırlanacağı təqdirdə əlverişli bir marketinq fəaliyyət sektorudur.